Liệt mặt là gì? Vì sao ngày càng phổ biến?
Liệt mặt (liệt dây thần kinh số VII ngoại biên) là tình trạng mất hoặc suy giảm vận động cơ mặt, khiến một bên mặt bị méo, cười lệch, khó nhắm mắt, nói khó hoặc chảy nước dãi. Đây là bệnh lý có thể gặp ở mọi lứa tuổi, đặc biệt gia tăng vào mùa lạnh hoặc ở những người có lối sống thiếu khoa học.
Điều đáng nói là nhiều người chủ quan vì bệnh thường xuất hiện đột ngột, không báo trước. Tuy nhiên, đằng sau đó lại là những “thủ phạm âm thầm” như trời lạnh, thức khuya và stress kéo dài – những yếu tố tưởng chừng quen thuộc nhưng lại ảnh hưởng trực tiếp đến hệ thần kinh.
Trời lạnh – yếu tố kích hoạt liệt mặt hàng đầu
Khi thời tiết chuyển lạnh, đặc biệt là gió lạnh đột ngột, các mạch máu nuôi dây thần kinh mặt có thể bị co lại. Điều này làm giảm lưu thông máu, gây thiếu dinh dưỡng nuôi thần kinh và dẫn đến viêm, phù nề dây thần kinh số VII.
Một số thói quen dễ gây liệt mặt trong mùa lạnh:
-
Ngủ dưới quạt hoặc điều hòa nhiệt độ thấp
-
Đi xe không che chắn vùng mặt
-
Tắm khuya, tắm nước lạnh
-
Để gió lùa trực tiếp vào mặt khi ngủ
Đây chính là lý do số ca liệt mặt mùa đông thường tăng cao.

Thức khuya – làm suy yếu hệ thần kinh
Thức khuya không chỉ gây mệt mỏi mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến hệ miễn dịch và thần kinh. Khi cơ thể không được nghỉ ngơi đầy đủ:
-
Khả năng phục hồi tế bào thần kinh giảm
-
Dễ rối loạn dẫn truyền thần kinh
-
Tăng nguy cơ viêm dây thần kinh
Đặc biệt, những người thường xuyên thức khuya, làm việc căng thẳng hoặc sử dụng điện thoại nhiều ban đêm có nguy cơ cao bị liệt mặt.
Một giấc ngủ chất lượng chính là “lá chắn” bảo vệ hệ thần kinh.
Stress – “kẻ phá hoại” thầm lặng
Stress kéo dài khiến cơ thể luôn trong trạng thái căng thẳng, làm rối loạn nội tiết và ảnh hưởng đến tuần hoàn máu. Khi đó:
-
Mạch máu dễ co thắt
-
Hệ miễn dịch suy yếu
-
Nguy cơ viêm dây thần kinh tăng cao
Nhiều nghiên cứu cho thấy, người bị stress kéo dài có nguy cơ mắc các bệnh thần kinh, trong đó có liệt dây thần kinh mặt, cao hơn bình thường.
Stress không chỉ ảnh hưởng tinh thần mà còn là tác nhân trực tiếp gây bệnh lý thực thể.
Dấu hiệu nhận biết liệt mặt sớm
Việc phát hiện sớm giúp tăng khả năng phục hồi nhanh chóng. Một số dấu hiệu điển hình:
-
Méo miệng, cười lệch
-
Không nhắm kín mắt một bên
-
Mất nếp nhăn trán
-
Nói khó, ăn uống rơi vãi
-
Cảm giác tê hoặc nặng mặt
Khi xuất hiện các triệu chứng này, cần đi thăm khám càng sớm càng tốt để tránh biến chứng.
Điều trị liệt mặt theo YHCT – hướng đi an toàn, hiệu quả
Trong Y học cổ truyền, liệt mặt thuộc chứng “khẩu nhãn oa tà”, nguyên nhân do phong hàn xâm nhập, khí huyết ứ trệ, kinh lạc bế tắc.
Phương pháp điều trị tập trung vào:
1. Châm cứu
-
Kích thích huyệt đạo
-
Khôi phục dẫn truyền thần kinh
-
Giảm viêm, giảm phù nề
2. Bấm huyệt – xoa bóp
-
Tăng lưu thông khí huyết
-
Phục hồi vận động cơ mặt
3. Kết hợp thảo dược
-
Tăng cường sức đề kháng
-
Hỗ trợ phục hồi từ bên trong
Ưu điểm: an toàn, ít tác dụng phụ, hiệu quả cao nếu điều trị sớm.
Cách phòng tránh liệt mặt hiệu quả
Để giảm nguy cơ mắc bệnh, bạn nên:
-
Giữ ấm vùng mặt, đặc biệt khi trời lạnh
-
Không tắm khuya, tránh gió lùa trực tiếp
-
Ngủ đủ giấc, hạn chế thức khuya
-
Giảm stress, cân bằng công việc – nghỉ ngơi
-
Tăng cường vận động, nâng cao sức đề kháng
Kết luận
“Trời lạnh – thức khuya – stress” chính là bộ ba nguy hiểm âm thầm gây ra liệt mặt mà nhiều người chưa nhận thức đầy đủ. Đây không chỉ là vấn đề thẩm mỹ mà còn ảnh hưởng lớn đến sinh hoạt và chất lượng cuộc sống.
Chủ động bảo vệ sức khỏe, thay đổi lối sống và thăm khám kịp thời chính là cách tốt nhất để phòng và điều trị liệt mặt hiệu quả.
Tags: châm cứu liệt mặt, dấu hiệu liệt mặt sớm., điều trị liệt mặt YHCT, Liệt Dây Thần Kinh Số 7, liệt mặt, liệt mặt do lạnh, nguyên nhân liệt mặt
